In dit nummer:
HKZ ontwaakt uit Coronaslaap, maar niet voor lang
Piet Pellenbarg beschrijft hoe de Historische Kring Zuidhorn (HKZ) op 27 oktober 2021 in het Cultureel Centrum Zuidhorn tijdelijk uit de coronastilte ontwaakte. Een film van Sander Blom over Riek Birza en een lezing van Joël Stoppels konden doorgaan, maar nieuwe maatregelen stelden een lezing van Ineke Noordhoff opnieuw uit.
De beuk erin
In dit artikel beschrijft Joop Cleij de betekenis van de rode beuk als statussymbool bij welgestelde boeren in Groningen tussen 1760 en 1880. Rijke boeren die gingen rentenieren vestigden zich vaak in Haren of Zuidhorn, waar grote huizen aan onder meer de Gast werden voorzien van opvallende beuken. Zo stonden bij woningen aan de Gast en de Wilhelminalaan, waar Anco Wigboldus woonde, monumentale exemplaren. Daarnaast werd de beuk gewaardeerd als mogelijke bliksemafleider en als boom met een rijke plaats in volkswijsheden en cultuurgeschiedenis.
B.P. Hazenberg: rasbestuurder en netwerker
In dit artikel beschrijft Bertus Fennema het leven van Bouke Pier Hazenberg (1881-1969), bestuurder, ondernemer en eerste ARP-raadslid van Zuidhorn. Hazenberg, geboren in Grootegast, trouwde met Bregtje Boersema uit Briltil, dochter van de eigenaren van boerderij Volharding aan het Hoendiep. In 1909 liet hij naar ontwerp van architect C.H. Eldering een villa bouwen aan de Rijksstraatweg in Zuidhorn. Later werd hij burgemeester van Giethoorn en IJsselmonde. Ook zijn verwant Harmannus Hazenberg speelde een belangrijke rol als ondernemer en burgemeester van Oldekerk. Hun gezamenlijke kalkzandsteenfabriek in Hoogkerk leverde waarschijnlijk materiaal voor de School met den Bijbel aan de Gast 37 in Zuidhorn.
Oude paden en verdwenen ommetjes
In dit artikel beschrijft Nico Attema oude wandelpaden en verdwenen ommetjes in Zuidhorn. Aan bod komen Auwema’s pad bij de Boslaan, genoemd naar de familie Auwema, en Akkermanspad, dat de voormalige tuinderij van Akkerman met de Gast verbond. Ook de verdwenen Oostergast, Aukema’s ree naar de Witte Boerderij van de familie Aukema, het Boltslaantje bij het huis van Johanna Barbara Winter, het Bospaadje bij Hanckema, het Meester Hutpad langs villa Sonnevanck en het Van Slochterenpad bij Brilweg en Briltil worden besproken
Foto op een blikje
In dit artikel beschrijft Nico Attema een oude ferrotypie van een boerderij aan de Klinckemalaan in Zuidhorn, gebouwd rond 1918 in opdracht van Jochem Offeringa, bewoner van het Huis met de Leeuwen. De boerderij werd bewoond door Egbert Scheeringa en Ietje van Dijk. Waarschijnlijk staat hun dochter Eltiena Scheeringa met een hond op de foto. De boerderij verdween rond 1957 bij de aanleg van de Fanerweg en de bouw van het Zonnehuis
Een geleerde in Den Ham
In dit artikel beschrijft Kees Kugel de geleerde predikanten Frans Koppius en zijn vader Wibrandus Johannes Koppius. Frans was predikant in Den Ham-Fransum en verwierf bekendheid door zijn studie van de middeleeuwse kronieken van klooster Bloemhof in Wittewierum en de abdij van Aduard. Het unieke manuscript van de Cronica Floridi Horti bevond zich jarenlang in de pastorie van Den Ham. Beide broers Frans en Wibrandus Johannes Koppius liggen begraven bij de kerk van Den Ham.
In memoriam: een transformatiehuisje
In dit artikel beschrijft Alderik Visser het verdwenen transformatorhuisje aan de Jellemaweg in Zuidhorn, gesloopt tijdens de herinrichting van de weg in 2020-2021. Het gebouwtje was een voorbeeld van de Amsterdamse School-architectuur. Vergelijkbare huisjes staan nog in Aduard, Den Horn, Grijpskerk, Leermens en Zuurdijk. Ook woningen aan de Klinckemalaan, Wilhelminalaan en het transformatorhuis in Briltil tonen deze bouwstijl, waarvan de wortels teruggaan tot het klooster van Aduard.
Het eikje in de bovenrand
Jan van Weerden beschrijft hoe hij een groeiend eikje op het transformatorhuisje in Briltil meldde bij Enexis. Het gebouw, eerder genoemd door Alderik Visser, werd hersteld dankzij zijn aandacht.